Changamoto na ufumbuzi wa riwaya za Kiswahili.

Licha ya kuwepo kwa mazingira mwafaka ya riwaya ya Kiswahili kutumika
kufundishia historia, tukiri kuwa kuna changamoto kadha wa kadha ambazo kwa
namna yoyote zinapaswa kushughulikiwa ipasavyo ili kufanikisha kwa uhakika
riwaya ya Kiswahili kutumika kufundishia historia. Changamoto hizi zinajadiliwa
katika sehemu hii kama ifuatavyo:

Mosi, uhaba wa kupatikana kwa riwaya zilizochapishwa kale. Hili ni tatizo kubwa
kwani miongoni mwa riwaya zinazobeba uhistoria ni zile zilizoandikwa zamani na
zikazingatia usawiri wa hali halisi ya wakati. Riwaya hizi nyingi hazipo katika
mzunguko na zinapatikana kwa watu wachache sana. Kutokana pia na mahitaji
yake kuwa ni kidogo hata wachapishaji wapya hawaoni haja ya kununua au kuomba
idhini ya kuchapisha upya riwaya hizo. Hivyo basi, ili riwaya zitumike kufundishia
historia ya Tanzania katika ukamilifu, kuna haja ya kufanya mipango ili riwaya hizi
ziweze kuchapishwa tena. Ni matarajio yetu kwamba jambo hili likiwekwa katika
mitalaa halitakuwa tatizo kuwapata wachapishaji.
Pili, kupuuzwa au kufifia kwa uandishi wa riwaya za kihistoria. Nchini Tanzania
waandishi wengi hawajishughulishi na uandishi wa riwaya zilizoegemezwa katika
matukio mengi ya kihistoria au matukio halisi. Hali hii ni tofauti na nchi nyingine
ambapo hata wataalamu kama vile wanajeshi wanapotoka katika vita fulani
ambavyo wameshiriki huandika masimulizi. Masimulizi haya baada ya muda fulani
huweza kuwa nyaraka muhimu za kufundishia historia. Pia hata kwa waandishi
ambao huandika kwa kutegemea kupata taarifa kutoka kwa wastaafu ambao kwa
namna fulani wana taarifa za msingi kuhusu tukio fulani la kihistoria, huwa
wanakuwa na ugumu wa kutoa ushirikiano kwa kuhofia kutoa siri za serikali.
Masimulizi mengi ya kihistoria yamefanywa na wageni tena mara nyingine
yameandikwa kwa lugha za kigeni. Hivyo basi, kuna haja ya kuwahamasisha
waandishi ikiwa ni pamoja na kutoa semina ya namna bora ya kuandika riwaya ya
kihistoria.
Tatu, changamoto ya viwanda vya uchapishaji nchini Tanzania. Kuna changamoto
kubwa ya miswada mbalimbali ya waandishi kupata mchapishaji aliye tayari
kuchapisha. Si kutokana na kuwa miswada hiyo haina ubora bali kinachoangaliwa
ni pamoja na hofu ya kukosa soko baada ya muswada unaohusika kuwa kitabu.
Pamoja na hayo, viwanda vya uchapishaji Tanzania huchapisha kwa gharama
kubwa ukilinganisha na nchi nyingine za Afrika Mashariki kama Kenya. Hivyo
basi, changamoto hii inaweza kutatuliwa kwa kuhakikisha kuwa vitabu
vinavyotarajiwa vitakuwa na soko la uhakika. Hili litaonekana tu pale
vinapoingizwa katika mitalaa. Kwani wachapishaji wengi wamejikita zaidi
kuchapisha vitabu vinavyopatikana katika mitalaa ya ngazi mbalimbali za elimu.
Nne, ni changamoto juu ya hali ya usomaji nchini Tanzania. Kwa hakika riwaya ni
utanzu unaohitaji mazingira bora ya usomaji. Licha ya ukweli huu ni muhimu
kutambua kuwa mazingira ya usomaji na hali ya usomaji Tanzania siyo ya
kuridhisha. Kwa mfano, katika uzoefu wa kufundisha na kusoma fasihi katika shule
za sekondari, wanafunzi wengi hawasomi riwaya zinazohusika kutokana na sababu
mbalimbali, ikiwa ni pamoja na uvivu wa kusoma. Wanafunzi hawa wengi wanasoma tahakiki tu ili waweze kufaulu mitihani yao ya fasihi. Kama hali ya
usomaji wa riwaya ni duni hata kwa wanafunzi wanaosoma fasihi, itakuwaje sasa
kwa wale ambao hawasomi fasihi? Hivyo basi, mikakati madhubuti inahitajika kwa
ajili ya kuboresha mazingira ya usomaji pamoja na hali ya usomaji nchini Tanzania.
Hii inaweza kufanyika ikiwa ni pamoja na kuhamasisha usomaji kwa njia ya
kugawa vitabu vya bure, kuweka mashindano ya usomaji vitabu, viongozi wa
kiserikali na kisiasa kuifanya kuwa ajenda yao na mwisho kuleta mabadiliko kwa
watoto wadogo.
6.0 Hitimisho
Makala haya katika mjadala w

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s