Dhana Ya Fasihi.

Fasihi kwa ujumla wake ni sanaa ya kutumia lugha ili kuwakilisha wazo fulani kwa hadhira kusudiwa. Hivyo tunaposema kuwa fasihi ni sanaa ya lugha inamaana kuwa fasihi huipamba lugha ya kawaida kuonekana isiyo ya kawaida ili kuwavutia watu na kuwakosha kihisia (Samweli, 2015). Fasihi imegawanyika katika tanzu kuu mbili, ambazo ni fasihi simulizi na fasihi andishi, Kazi hii itajikita hasa katika fasihi simulizi.
Fasihi sumulizi kama utanzu wa fasihi ulianza tangu kuwepo kwa mwanadamu. Mwanadamu asingeweza kuishi vyema katika mazingira yake kijamii bila kuwasiliana, na ili kuwasiliana alihitaji lugha. Lugha ilitumika pia katika maburudisho mbalimbali na huo ndio ukawa mwanzo wa fasihi pia. HIvyo utanzu huu wa fasihi ulianza tangu kuwepo kwa mwanadamu. Utanzu huu hutumia lugha ya masimulizi katika kufikisha ujumbe wake kwa hadhira iliyokusudiwa. Kwa hali hii basi Fasihi simulizi ni utanzu wa fasihi utumiao lugha ya masimulizi yamdomo kujikamilisha kidhima (Mnenuka, 2011).

Uainisho wa tanzu za fasihi simulizi na vipera vyake umezungukwa na utata mkubwa. Uainishaji wa tanzu za fasihi simulizi umekuwa moja ya mambo magumusana katika fasihi hiyo. Ugumu wa uainishaji wa tanzu hizo hutokana na mambo kadhaa. Miongoni mwa mambo hayo ni pamoja na yafuatayo;
Kuna vigezo vingi vinavyoweza kutumika katika uainishaji wa tanzu hizo. Vigezo hivi hutofautiana kutoka mwanazuoni mmoja hadi mwingine. Mfano wengine husema kuwa uainishaji huangalia umbile na tabia, na wengine huangalia majina ya tanzu na miundo yake.
Pia tanzu za fasihi simulizi ni nyingi na hutofautiana kati ya jamii na jamii. Kila jamii ina tanzu zake za fasihi simulizi ambazo zinaweza kuwa tofauti na tanzu za jamii nyingine. Inawezekana tanzu Fulani ikawepo katika jamii Fulani lakini isiwepo katika jamii nyingine au inaweza kuwepo lakini ikawa na tabia tofauti kabisa. Mfano katika jamii ya wasukuma na wahaya kuna majigambo ya wanawake (Samweli, 2015).
Tanzu hizo huingiliana, katika fasihi simulizi ni kawaida kwa tanzu kuingiliana, mfano methali huweza kuwa hadithi na hadithi kuwa methali. Hivyo, huwa vigumu kuiainisha tanzu hiyo.
Tanzu za fasihi simulizi hubadilika badilika kutegemeana na muktadha wa utendaji na wakati. Tanzu mpya huweza kuibuka na za zamani kufa. Hivyo ni vigumu kueleza kuna tanzu ngapi za fasihi simulizi labda pia itajwe uainishaji huo ni kwa wakati gani. Mfano utanzu wa nyimbo na kipera cha majigambo ya bongo freva liokuja miaka ya 1980 na kuendelea na kabla ya hapo haukuwepo.
Tanzu na vipera vya fasihi simulizi ni nyingi mno. Tofauti na fasihi andishi yenye tanzu na vipera vichache. Muda mrefu unahitajika kuzitafiti na kuziainisha kwa usahihi katika jamii mbalimbali za Kiafrika.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s